“Circulair in 2050”, misschien heb je deze doelstelling wel eens voorbij horen komen. De Nederlandse overheid heeft haarzelf als doel gesteld dat de Nederlandse economie volledig circulair is in 2050. Een doestelling waarbij veel komt kijken. In de afgelopen maanden heb ik mij voor bind verdiept in het thema circulariteit. In dit artikel neem ik je mee op een klein gedeelte van mijn reis.

Toen ik me begon te verdiepen in het thema circulariteit, dacht ik dat ik wist wat circulariteit inhield. Voor mij betekende circulariteit namelijk het bewust omgaan met de spullen die ik bezit, ze goed onderhouden en repareren wanneer nodig. Mocht iets niet meer te gebruiken zijn, dan leverde ik het betreffende artikel netjes in volgens de gestelde richtlijnen.

Wat ik nog niet helder had, was dat circulariteit een containerbegrip is. Een begrip waarvan de definitie afhankelijk is van de achtergrond en het werkveld waarin iemand zich bevindt. Lastig, wanneer je met zijn allen een gezamenlijk doel wilt nastreven. Want wanneer het doel voor iedereen anders is, hoe kom je dan met zijn allen op hetzelfde punt uit?

Om de verschillende invalshoeken met betrekking tot het onderwerp circulariteit inzichtelijk te maken, heb ik de kennis- en werksessie ‘Wat betekent circulariteit voor mij?’ ontwikkeld. Een sessie waarin de deelnemers ontdekken wat circulariteit voor hen betekent en waar de verschillen in gezichtspunten inzichtelijk gemaakt worden. Hieruit volgen bijna vanzelf de mogelijkheden om gezamenlijk stappen te nemen op het gebied van circulariteit. Door bewust te zijn van de overeenkomsten en verschillen, wordt het gemakkelijker om het gemeenschappelijke doel te bepalen en hier naartoe te werken.

Een ander aspect wat me duidelijk werd toen ik me begon te verdiepen in het thema circulariteit, is de complexiteit van dit thema. De transitie naar een circulair Nederland lijkt te raken aan bijna alle aspecten van hoe we het leven in Nederland ingericht hebben. Het is een systemische transitie. De circulaire economie krijgt de meeste aandacht, maar om de economie circulair in te richten, is er is er ook een mentaliteitsverandering nodig: een verandering in de manier waarop we tegen grondstoffen en producten aankijken. Daarnaast is er is een verandering in organisatiestructuur nodig, zijn er financieringsmogelijkheden voor circulaire activiteiten en is er passend opgeleid personeel nodig. Waar begin je?

Het kleiner maken van de kaders helpt, om zo het een en ander meer behapbaar te maken. Maar ook dan kan circulariteit nog steeds erg complex worden. De kunst is om voldoende in te zoomen, zodat het onderwerp behapbaar wordt, terwijl de verbinding met het grotere plaatje behouden blijft. Dat vraagt ook om overzicht in de betrokken systemen en de elementen die die systemen opbouwen, maar ook om overzicht in de kansen die er liggen op de weg naar een circulair ingerichte economie.

Dat het tegelijkertijd inzoomen en overzicht houden een uitdaging is, herinner ik me ook uit de tijd dat ik als promovenda aan de slag was. Na de studie Chemical Engineering aan de Universiteit Twente, heb ik onderzoek gedaan naar het omzetten van koolstofdioxide (CO2) in koolstofmonooxide (CO) met behulp van elektriciteit. Door CO2 om te zetten naar CO zou een staalfabriek (deels) circulair gemaakt kunnen worden, was het idee. In het onderzoek was het steeds schakelen tussen het onderzoeken van een bepaald fenomeen en het grotere overzicht houden. Inmiddels vind ik het erg leuk om me juist in dat spanningsveld te begeven, processen inzichtelijk te maken en bij te mogen dragen aan de oplossingen die hieruit voortkomen.

Terug naar het thema circulariteit. Inmiddels is mijn kijk op het onderwerp circulariteit veranderd. Wanneer je me nu zou vragen waar voor mij circulariteit om draait, dan is mijn antwoord: circulariteit draait om het maken en onderhouden van veerkrachtige verbindingen. Dat is de opgave die voor ons ligt voor de transitie naar een circulair Nederland in 2050.

Ben jij als organisatie bezig met circulariteit?

Of weet je dat je er iets mee moet, maar nog niet waar te beginnen? Dan kan de kennis- en werksessie ‘Wat betekent circulariteit voor mij?’ een eerste stap zijn. In deze sessie brengen we verschillende perspectieven samen en vertalen we die naar concrete aanknopingspunten voor jouw organisatie. Benieuwd wat dit voor jullie kan betekenen? Neem gerust contact met ons op.